Bilim İnsanları, Yeni Bir Çift Yıldız Gözlemledi!

Harvard & Smithsonian Gök Fiziği Merkezindeki araştırmacılar, uzun süredir var olduğu teorik olarak aşina çift yıldız türü gözlemledi. Bu keşifle bilim ekibi, evrendeki nadir bir yıldız türünün nasıl oluştuğunu ve geliştiğini ortaya koydu.

Araştırmacılar, bulgularını açıklayan makaleyi Royal Astronomical Society’de yayımladı. Dr. Kareem El-Badry ve ekibi, California Lick Gözlemevindeki Shane Teleskobu ve birkaç astronomik araştırmadan elde edilen veriler ile çalışmayı yürüttü. 

Çift yıldız, bu yöntemle keşfedildi!

Phys.org‘un haberine göre, bir yıldız öldüğünde yüzde 97 ihtimalle beyaz cüce, tüm enerjisini kullandıktan sonradan büzüşen ve kararan ufak, yoğun bir nesne haline kazanç. Ancak nadir durumlarda, bir yıldız son derece düşük kütleli (ELM) bir beyaz cüce olabilir.

Güneş’in kütlesinin üçte birinden daha az olan bu yıldızlar bir soruyu bize yöneltiyor: yıldız evrimi hesaplamaları doğruysa, bütün ELM beyaz cüceleri 13,8 milyar yıldan daha ihtiyar. Yani, evrenin kendisinden daha yaşlı gibi ve böylece bedenen imkansız.

Gök Fiziği Merkezinde çalışmalarını sürdüren El-Badry, “Cihan, bu yıldızları sıradan evrimle oluşturacak değin ihtiyar değil” diyor. Astronomlar, bir ELM beyaz cücenin oluşmasının tek yolunun çift yıldız sistemi olduğu sonucuna vardı. Yakındaki bir yıldızdan gelen yer çekimi, bir ELM beyaz cüce haline gelene değin bir yıldızı çabucak (en azından 13.8 milyar yıldan daha kısa bir sürede) yiyebilir. Ancak bu da kesin bir bulgu değil. 

Bilim insanları, Güneş gibi olağan, büyük kütleli yıldızların beyaz cücelerin üstüne toplandığını buldu. Buna kataklizmik değişen yıldız deniyor. Ayrıca ELM beyaz cücelerini de gözlemlediler. Ancak evrimsel geçiş aşamasını veya aradaki dönüşümü gözlemlememişlerdi. Yani bir ELM beyaz cüceye dönüştüğü zamanı göremediler.

El-Badry ve ekibi, Avrupa Uzay Ajansının başlattığı uzay tabanlı gözlemevi Gaia ve ABD’deki Zwicky Transient Facilityden (ZTF) aldığı yeni verilerle bir milyar yıldız arasından 50 potansiyel adayı inceledi. sonradan 21 yıldızın yakın gözlemlerini peşine düşüp takip etti. Adayların yüzde 100’ünün bu pre-ELM’ler olduğunu keşfetti. 

Çalışmanın lideri, “ELM’lerden daha şişiklerdi. Hem yumurta şeklindeydiler. Çünkü diğer yıldızın kütleçekimi şekillerini bozuyor. İki çift yıldız sınıfı –kataklizmik değişen ve ELM beyaz cüceler– arasındaki evrimsel bağlantıyı bulduk.” dedi. Yıldızlardan 13’ü yoldaşlarına aleyhinde hâlâ kütle kaybettiklerine dair işaretler gösterirken, 8’i bundan böyle kütle kaybetmiyor gibiydi. Her birinin sıcaklığı da daha önce gözlemlenen kataklizmik değişen yıldızlardan daha sıcaktı. 

El-Badry, öteki yıldızlar üzerinde çalışmaya devam edeceğini belirtti.

Dikkatinizden kaçmasın

spot_imgspot_img

En Çok Okunan Haberler

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

spot_imgspot_img